Kaydırmaz çorap bebeğe ne zaman giydirilir, gerçekten kaydırmaz mı?

Bebek kaydırmaz çorap, en çok bebek tutunarak kalkmaya ve yürümeye başladığında, evde kaygan zeminde işe yarar. Yatan ya da emekleyen bebek için düz çorap yeter. Kaydırmaz çorap kaymayı azaltabilir ama tamamen önlemez, çünkü bir testte çıplak ayak kaydırmaz çoraptan daha iyi tuttu.

Kaydırmaz çorap nedir, düz çoraptan farkı ne?

Kaydırmaz çorap, tabanına küçük kauçuk ya da silikon noktalar, çizgiler veya desenler basılmış çoraptır. Bu baskılar ayağın zemine daha iyi tutunması için yapılır. Bazı modellerde ise bütün taban ince bir kauçukla kaplıdır ve bunlar patiğe daha yakındır.

ABD’deki çocuk doktorları birliği (AAP), yeni yürüyen çocuğun kaygan zeminde dengede kalması için kaymaz taban öneriyor. KidsHealth de üşüyen ayaklar için tabanı kaymaz çorabı ya da patiği uygun buluyor. Kaydırmaz çorabın amacı da tam olarak bu, yani hem ayağı sıcak tutmak hem de kaymayı azaltmak.

Kaydırmaz çorap kaç aylık bebeğe giydirilir?

Bunun için resmi bir yaş yok, çünkü önemli olan bebeğin ay sayısı değil, ayağının üzerine basıp basmadığı. Taban baskısı ancak bebek ayağıyla yere bastığında işe yarar, o yüzden kurumların ne dediğine bakarak şöyle bir tablo hazırladık:

Bebeğin durumu	Kaydırmaz taban gerekli mi?
Yatıyor ya da kucakta	Hayır, ayağı yere basmıyor
Emekliyor	Çoğu zaman hayır, ayak tabanı yere pek değmiyor
Tutunarak kalkıyor	Evet, kaygan zeminde ayağı kayabilir
İlk adımlarını atıyor	Evet, kaygan zeminde dengesi henüz oturmadı
Halı ya da mat üzerinde	Şart değil, zemin zaten pek kaydırmaz

Bu tabloyu biz hazırladık. AAP’ye göre ilk aylarda ayağı sıcak tutmak için çorap yeterlidir. Yani yeni doğan ya da birkaç aylık bir bebek için “0–6 ay kaydırmaz çorap” almak şart değil.

Ev sıcaksa ve zemin güvenliyse kurumların çoğu bu dönemde çıplak ayağı ilk sıraya koyuyor, kaydırmaz çorap ise ev serinken işe yarar.

Kaydırmaz çorap gerçekten kaydırmaz mı?

Her zaman değil. Avustralya’da yapılan küçük bir araştırmada üç genç yetişkin, hastane zemini döşenmiş ve eğimi yavaş yavaş artan bir platformun üzerinde durdu. Yazarlar, kaymanın hangi eğimde başladığına baktı ve şu sonuçları buldu:

Ayakta ne vardı?	Ne oldu?
Çıplak ayak	Herkes için en iyi tutunma
Kaydırmaz çorap	Ürüne göre çok değişti
Düz çorap	Bazı kaydırmaz çoraplarla aynı düzeyde

Yani bazı kaydırmaz çoraplar düz çoraptan daha iyi değildi. Dikkat çeken bir başka sonuç da aynı çorabın küçük ve orta bedeninin aynı kişide çok farklı sonuç vermesiydi. Yazarlara göre tabandaki baskı kabarık olduğu için yere yalnızca baskının tepesi değiyor. Bu da zemine değen yüzeyi azaltıyor.

Bu araştırmanın sınırlarını da bilin, çünkü bebeklerde değil üç yetişkinde yapıldı ve zemin kuruydu. Aynı makalede ıslak zeminde yapılan başka bir test de farklı sonuç verdi. Bebeklerde kaydırmaz çorabı test eden bir araştırma ise bulamadık.

Siz ne yapın? Kaydırmaz çorabı “tamamen güvenli” diye görmeyin, çünkü ev sıcaksa çıplak ayak daha iyi tutar. Çorap seçerseniz de bebeğin ayağına tam oturan bedeni seçin.

Kaydırmaz çorap türleri nelerdir?

Mağazada en sık şu türleri görürsünüz:

Tür	Tabanı	Nerede işe yarar?	Dikkat
Noktalı ya da desenli	Kauçuk ya da silikon baskı	Evde, kaygan zeminde	Baskı aşınınca tutuş azalır
Tam tabanlı	İnce kauçuk kaplama	Evde, serin günlerde	Tabanı sert olmasın
Havlu ya da kalın	Baskılı, içi kalın	Kışın evde	Ayağı terletmesin
Süslü, çıngıraklı	Baskılı	Önerilmez	Süs kopabilir

Bu tablodaki tür adları ve kullanım yerleri bizim gözlemimizdir, “Dikkat” sütununu ise aşağıdaki kurumların sözüne göre yazdık.

Kaydırmaz çorap seçerken nelere dikkat etmeli?

Alırken şu noktalara bakın:

• Tam oturan beden. Bradford’daki bir NHS kurumu, çorabın ayağa iyi oturması gerektiğini söylüyor ve kayma testinde de beden sonucu değiştirdi.
• Doğal lif. Aynı kurum, pamuk ya da yün gibi doğal liflerin ayağın nefes almasını sağladığını, yüzde yüz naylon çorabın ise ayağı terlettiğini yazıyor.
• Esnek değil, ayağa göre. Oxford’daki bir NHS kurumu, ayağa göre yapılmış doğal çorabı, her boya uyan esnek çoraba tercih ediyor.
• Sıkmayan lastik. İngiltere’de bir başka NHS kurumu, parmakların düzgün büyümesi için dar çorap ve patikten kaçınmayı öneriyor. Bilekte derin bir iz kalıyorsa çorap size göre dardır.
• Süssüz taban ve burun. Çorapta çıngırak, ponpon ya da yapıştırma bir figür olmasın.

Lastiğin iz bırakmasına bakmak bizim pratik önerimizdir ve kaynaklardaki “sıkmasın” kuralını evde kontrol etmenin bir yoludur.

Kaydırmaz çorap zararlı mı?

Doğru bedende ve süssüz bir kaydırmaz çorap için okuduğumuz kaynaklarda bir zarar bilgisi yok. Sorun daha çok bazı modellerin kendisinden çıkabiliyor:

• Kopabilen süs. ABD’nin tüketici ürünleri güvenliği kurumu (CPSC), 2019’da 0–12 ay bedeninde satılan bir çıngıraklı bebek çorabını toplattı. Çorabın burnundaki küçük süsler kopabiliyor ve boğulma tehlikesi yaratıyordu, bu yüzden kurum çorapların hemen bebekten alınmasını istedi.
• Sıkan çorap. Bradford’daki NHS kurumuna göre bebeğin ayağı yumuşak kıkırdaktan oluşur ve iyi oturmayan çorap ya da ayakkabıyla kolayca şeklini kaybedebilir.
• Terleme. Aynı kuruma göre tamamen naylon bir çorap, bebeğin ayağını terletir.

Tabandaki kauçuk ya da silikon baskının kimyasal güvenliği hakkında okuduğumuz resmi bir kaynak yok, o yüzden bu konuda bir yorum yapmıyoruz. Ticaret Bakanlığı ise tekstil ürünlerinde içeriği gösteren etiketin Türkçe ve kolay okunur olmasının zorunlu olduğunu hatırlatıyor. Bakanlık, almadan önce Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi’ndeki (GÜBİS) bildirimlere bakmayı da öneriyor.

Siz ne yapın? Süssüz, doğru bedende ve etiketi Türkçe olan çorabı seçin, kopmuş süsü ya da sökülmüş ipliği olan çorabı ise kullanmayın.

Kaydırmaz çorap ne zaman yetmez?

Kaydırmaz çorap ev içi için yapılmıştır ve şu durumlarda yetmez:

• Dışarıda. KidsHealth’e göre ayakkabının asıl işi, özellikle dışarıda yürürken ayağı korumaktır. AAP de dışarıda yürümeye başlayan çocuğa ayakkabı öneriyor.
• Islak zeminde. Kayma testi kuru zeminde yapıldı ve ıslak zeminde ne olacağını bilmiyoruz. O yüzden banyo ya da yeni silinmiş yer gibi ıslak zeminlerde kaydırmaz çoraba güvenmeyin.
• Tabanı aşındığında. Baskıların silindiği çorap, düz çoraptan pek farklı değildir.

Ev serin, zemin kaygan ve bebek yürüyorsa kaydırmaz çorap iyi bir ara çözümdür, ama çıplak ayağın ve dışarıda ayakkabının yerini tutmaz.