Patik mi, ayakkabı mı? Bebeğe hangisi ne zaman giydirilmeli?

Patik mi ayakkabı mı sorusunun cevabı, bebeğin yürüyüp yürümediğine ve nerede olduğuna bağlı. Henüz yürümeyen bebeğe patik ya da çorap yeter, ayakkabı gerekmez. Bebek yürümeye başlayınca evde çıplak ayak ya da tabanı kaymaz bir patik, dışarıda ise ayağını koruyan hafif bir ayakkabı uygun olur.

Patik ile ayakkabının farkı nedir?

Patik, ayağı sıcak tutan yumuşak bir ayak giysisidir ve örgü, kumaş ya da ince deriden olabilir. Ayakkabının asıl işi ise ayağı dışarıda yerdeki taşa, cama ve kire karşı korumaktır. Kaydırmaz çorap da ikisinin arasında durur.

Üçünü yan yana koyunca aradaki fark daha net görünüyor:

	Patik	Kaydırmaz çorap	Ayakkabı
Asıl işi	Ayağı sıcak tutmak	Sıcak tutmak, kaymayı azaltmak	Ayağı dışarıda korumak
Tabanı	Kumaş ya da ince deri	Kumaş, altı baskılı	Kauçuk gibi dış taban
En uygun yer	Ev, pusette dışarısı	Ev	Dışarı

ABD’deki çocuk doktorları birliğine (AAP) göre ilk aylarda bebeğin ayağı, sıkışmadan serbest kalınca en iyi gelişir ve ayağı sıcak tutmak için çorap yeterlidir. Çocuk dışarıda yürümeye başlayınca ise ayağını korumak için ayakkabı gerekir.

Patik mi ayakkabı mı: döneme göre karar tablosu

Kurumların ne dediğini bebeğin yaşına ve hareketine göre şöyle özetledik:

Bebeğin durumu	Evde	Dışarıda
Yatıyor ya da kucakta	Çıplak ayak, serinse çorap ya da patik	Sıcak tutan patik
Emekliyor	Çıplak ayak, serinse çorap ya da patik	Sıcak tutan patik
Tutunarak kalkıyor	Çıplak ayak ya da tabanı kaymaz patik	Yere basmayacaksa patik
İlk adımlarını atıyor	Çıplak ayak ya da tabanı kaymaz patik	Yere basacaksa hafif, esnek ayakkabı
Rahat yürüyor	Çıplak ayak ya da tabanı kaymaz patik	Ayakkabı

Tabloyu biz hazırladık, ama dayandığı öneriler sağlık kurumlarının. İrlanda’nın sağlık hizmeti (HSE), çocuk yürümeden önce çıplak ayağın en iyisi olduğunu söylüyor. İngiltere’de bir NHS kurumu da çocuk kendi başına yürüyene kadar ayakkabıya gerek yok diyor ve ilk ayakkabı önce yalnızca dışarıda giyilsin diyor.

Siz ne yapın? Bebeğiniz henüz yürümüyorsa ayakkabı almak için acele etmeyin, çünkü evde ve pusette patik ya da çorap yeter.

Bebek patiği ne zaman giydirilir?

Patik, ayaklar üşüyünce işe yarar. Bradford’daki bir NHS kurumu, bebeklerin ısıyı çok çabuk kaybettiğini söylüyor ve ayakları çorap ya da patikle korumayı öneriyor. HSE de soğuk aylarda bebeğin ayağını çorap ya da yumuşak patikle sıcak tutmayı söylüyor.

Yani patiği şu durumlarda giydirmek işe yarar:

• Ev serinken, bebek yerde oynuyorsa
• Kışın pusette ya da ana kucağında dışarı çıkarken
• Bebeğin ayakları elinize soğuk geliyorsa

Ev sıcaksa patik şart değil, çünkü kurumların çoğu bu dönemde çıplak ayağı ilk sıraya koyuyor.

Yürüyen bebek patik giyer mi?

Evet, evde giyebilir, ama bu dönemde patiğin tabanı kaymamalı. AAP, kaygan zeminde dengede kalması için yeni yürüyen çocuğa kaymaz tabanı öneriyor. KidsHealth de üşüyen ayaklar için tabanı kaymaz çorap ya da patiğin uygun olduğunu söylüyor. Tabanı düz kumaş olan patik ise parke ya da fayansta yürüyen bebek için iyi bir seçim değil.

Bradford’daki NHS kurumu, çocuk yürümeye yeni başlayınca evde ayakkabı gerekmez diyor. Avustralya’da devletin bir sağlık sitesi de yürümeyi öğrenen çocuk için çıplak ayağı ya da yumuşak tabanlı bir ayakkabıyı öneriyor.

Dışarıda ise iş değişir, çünkü KidsHealth’e göre ayakkabının asıl işi, özellikle dışarıda yürürken ayağı korumaktır. Bebek parkta, sokakta ya da bahçede yere basacaksa patik yetmez, çünkü ince taban ayağı taşa, cama ve ıslak zemine karşı korumaz.

Siz ne yapın? Evde çıplak ayak ya da tabanı kaymaz patik seçin, dışarıda yere basacaksa hafif ve esnek bir ayakkabı giydirin.

Süs ayakkabısı gerekli mi?

Hastane çıkışı, düğün ya da fotoğraf için alınan sert tabanlı küçük ayakkabılar çok yaygın. Bradford’daki NHS kurumu bu tür “puset ayakkabısı” yalnızca özel günlerde giyilsin diyor, çünkü doğru numarayı bulmak zor. Oxford’daki bir NHS kurumu ise çocuk yürüyene kadar hiç ayakkabı giymesin, puset ayakkabısı da almayın diyor.

KidsHealth de sert ve bükülmeyen tabanın ayağın doğal hareketini engellediğini, bu yüzden yürümeyi öğrenmeyi zorlaştırabildiğini yazıyor.

Siz ne yapın? Süs ayakkabısını yalnızca fotoğraf ya da özel bir gün için, kısa süre giydirin ve her gün için patik ya da çorap tercih edin.

Patik ve ayakkabıda güvenlik için dört kontrol

Hangisini seçerseniz seçin, şu dört noktaya bakın:

1. Ayağı sıkmasın. İngiltere’de bir başka NHS kurumu, parmakların düzgün büyümesi için onları dar tulum, çorap, patik ya da ayakkabıyla sıkmayın diyor.
2. Örgü ilmeği parmağı sarmasın. Bradford’daki NHS kurumuna göre örgü patik yeterince büyük olmalı. Örgüsü de parmakların çevresinde sıkılaşıp kanın akışını durdurmamalı.
3. Süsü sağlam olsun. ABD’nin tüketici ürünleri güvenliği kurumu (CPSC), 2016’da burnundaki ponpon kopabildiği için bir örgü bebek patiğini toplattı. Kopan ponpon, bebek için boğulma tehlikesi demekti. Patikteki ponpon, boncuk ve kurdeleyi elinizle çekip bakın ve oynayan süsü olan patiği kullanmayın.
4. Tabanı kaymasın. Bebek tutunarak kalkıyor ya da yürüyorsa tabanı kaymaz olanı seçin.

Süsü çekip bakmak bizim önerimiz, çünkü kaynakta yalnızca ponponun kopabildiği ve ürünün bu yüzden toplatıldığı yazıyor.