Bebeğin ayağına hangi dönemde ne giydirilmeli? Doğumdan 2 yaşa tür rehberi

Dönemlere göre bebek ayakkabısı seçerken kural basittir. Bebek yürümeden önce ayak giyiminin tek görevi ayağı sıcak tutmaktır, dışarıda yürümeye başlayınca da ayağı korumak gerekir. Bu yüzden yenidoğandan emeklemeye kadar çorap ya da patik yeter. Tutunarak yürüme döneminde evde kaydırmaz çorap, ilk adımlarda yumuşak taban, rahat yürümede ise dışarıda esnek kauçuk taban uygundur.

Dönemlere göre bebek ayakkabısı: tek tabloda özet

Bu tablo, her dönemde evde ve dışarıda hangi türün uygun olduğunu gösterir. Aylar yalnızca yaklaşıktır, her bebek kendi hızında ilerler.

Dönem	Yaklaşık yaş	Evde	Dışarıda
Yenidoğan ve ilk aylar	0–6 ay	Çıplak ayak ya da çorap	Çorap ya da patik, yalnızca sıcak tutmak için
Emekleme	7–10 ay civarı	Çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap	Çorap ya da patik
Tutunarak yürüme	1 yaş civarı	Çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap	Patik ya da yumuşak taban, kısa süre
İlk adımlar	12–15 ay civarı	Çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap	Yumuşak taban ya da ince, esnek kauçuk taban
Rahat yürüme	18 ay civarı ve sonrası	Çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap	Esnek kauçuk tabanlı ayakkabı, mevsime göre sandalet ya da bot

Tablodaki yaşlar, aşağıda andığımız sağlık kurumlarının verdiği aylardan alındı. Ama türü seçerken aya değil, bebeğinizin o gün ne yaptığına bakın.

Doğumdan emeklemeye kadar ne giydirilmeli?

Bu dönemde bebeğin ayakkabıya ihtiyacı yoktur. Amerikan Pediatri Akademisi, yani ABD’deki çocuk doktorları birliği, ilk aylarda bebeğin ayağının ayakkabıya sıkışmadan en iyi geliştiğini söylüyor. Ayağı ısıtmak için çorap yeter.

Hava soğuksa ya da dışarı çıkıyorsanız patik giydirin. İngiltere’de bir devlet sağlık kurumuna göre patik ayağı sıcak tutmanın iyi bir yoludur. Ama patik yeterince büyük olmalı ve örgü patikte ilmekler parmakları sıkmamalı. Başka bir İngiliz sağlık kurumunun broşürü de aynı şeyi uyarıyor: Parmaklar sıkı tulum, çorap, patik ya da ayakkabı içinde sıkışmamalı.

Hastane çıkışı ya da fotoğraf için alınan süslü ayakkabılar bu dönemde yalnızca kısa süre için uygundur. Bradford’daki devlet sağlık kurumu, bunları yalnızca özel günlerde giydirmeyi öneriyor.

Ne yapmalı? Evde çıplak ayak ya da çorap, dışarıda sıkmayan bir patik yeter. Ayakkabı almak için acele etmeyin.

Emekleme döneminde ne giydirilmeli?

Çocuk doktorları birliğine göre bebekler emeklemeyi çoğunlukla 7 ile 10. aylar arasında öğrenir. Bu dönemde de ayakkabı gerekmez, çünkü bebek ayağının üstünde durmaz.

Evde zemin kaygan değilse çıplak ayak iyi bir seçenektir. ABD’de çocuk sağlığı üzerine yayın yapan bir kuruluş, üşüyen ayaklar için kaydırmaz tabanlı çorap ya da patiğin yeterli olduğunu söylüyor. Kaydırmaz çorap, bebek bir yere tutunup kalkmaya çalıştığında da işe yarar.

Ne yapmalı? Evde çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap seçin. Kalın, sert ya da ağır bir ayakkabı bu dönemde hareketi kolaylaştırmaz.

Tutunarak yürüyen bebeğe ne giydirilmeli?

Bebek bu dönemde mobilyaya tutunarak ayağa kalkar ve yan yan yürür. ABD’nin hastalık kontrol kurumuna göre bebeklerin çoğu bir yaşına kadar tutunarak ayağa kalkar ve mobilyaya tutunarak yürür.

Bu dönemde evde ayakkabı yerine çıplak ayak önerilir. Bir İngiliz devlet sağlık kurumu, bebek yürümeyi öğrenirken ayağına ayakkabı giydirmekten kaçınmanızı istiyor. Çünkü çıplak ayakla bebek zemini hisseder, farklı yüzeyleri tanır ve dengesini daha kolay bulur. Zemin kaygansa ya da hava soğuksa kaydırmaz çorap iyi bir orta yoldur.

Dışarıda ayağı korumak için aynı kurum yumuşak tabanlı bebek ayakkabısı öneriyor. Ama bebeğe spor ayakkabı ya da süs ayakkabısı almanızı önermiyor.

Ne yapmalı? Evde çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap, dışarıda kısa süre için yumuşak tabanlı bir ayakkabı yeter.

İlk adımlarda hangi tür ayakkabı uygundur?

Çocuk doktorları birliğine göre birçok bebek ilk adımlarını bir yaş civarında atar. Daha erken ya da daha geç başlamak da normaldir. ABD’nin hastalık kontrol kurumuna göre bebeklerin çoğu 15. ayda kendi başına birkaç adım atar.

Bu dönemde iki tür öne çıkar. Avustralya’da bir eyalet sağlık sitesi, yürümeyi öğrenen çocuğun mümkün olduğunca çıplak ayakla ya da yumuşak tabanlı bir ayakkabıyla durmasını istiyor. Bebek dışarıda daha çok yürümeye başlayınca da ince ve esnek kauçuk tabanlı bir ayakkabı devreye girer.

Amerikan Pediatri Akademisi bu ayakkabının önü kapalı, rahat ve esnek olmasını, tabanının da kaymamasını öneriyor. Ayağa özel bir destek ya da tabanlık gerekmiyor. Evde ise ayakkabı şart değildir: Bradford’daki devlet sağlık kurumuna göre çocuk ilk yürümeye başladığında evde ayakkabıya gerek yoktur.

Ne yapmalı? Evde çıplak ayak, dışarıda yumuşak taban ya da ince kauçuk taban seçin. İlk ayakkabının zamanı ve numarası ayrı bir konu; burada yalnızca türe bakıyoruz.

Rahat yürüyen bebeğe ne giydirilmeli?

ABD’nin hastalık kontrol kurumuna göre çocukların çoğu 18. aya kadar hiçbir yere tutunmadan yürür. Artık dışarıda daha uzun yürür, parkta koşar ve tırmanır.

Bu dönemde dışarıda ayağı koruyan bir ayakkabı gerekir. Çocuk doktorları birliğine göre çocuk dışarıda yürümeye başlayınca ayağını korumak için ayakkabıya ihtiyaç duyar. Kaygan zeminde dengede kalsın diye tabanı kaymamalıdır. Avustralya’da bir eyalet sağlık sitesine göre de çocuk bir süre kendi başına rahat yürüdükten sonra biraz daha sert tabana geçebilir. İrlanda’nın devlet sağlık kurumuna göre ise çocuk 4–6 haftadır yürüyorsa ayakkabıya hazırdır.

Mevsime göre başka türler de eklenebilir:

Mevsim ya da durum	Uygun tür	Dikkat
Yaz	Sandalet	Topuk kısmı kapalı olmalı
Yağmur	Yağmur botu	Hava almaz; kısa süre giydirin
Kış	Bot	Ağır ve sert olmamalı
Ev	Çıplak ayak ya da kaydırmaz çorap	Arkası açık terlikten kaçının

Sandalet ve yağmur botu için bu öneriler İrlanda’nın devlet sağlık kurumundan geliyor. Bir İngiliz sağlık kurumunun broşürüne göre bağcık, toka ya da cırt cırt topuğu yerinde tutar ve ayağın öne kaymasını önler. Bu yüzden arkası açık, bağı olmayan terliklere dikkat edin.

Her dönemde geçerli kısa kontrol listesi

Bebeğiniz hangi dönemde olursa olsun, ayağına bir şey giydirmeden önce şunlara bakın:

• Bebeğim şu an ne yapıyor: yatıyor mu, emekliyor mu, tutunuyor mu, yürüyor mu?
• Bu ayak giyimi evde mi, dışarıda mı kullanılacak?
• Parmaklar içeride rahat mı, lastik ya da ilmek ayağı sıkıyor mu?
• Taban ya da çorabın altı kaygan mı?
• Kopabilecek süs, boncuk ya da küçük parça var mı?

Çocuk doktorları birliğinin hatırlattığı gibi, dar bir ayakkabı giymektense hiç giymemek daha iyidir. Bebeğinizin gelişimiyle ya da yürüyüşüyle ilgili bir kaygınız varsa çocuk doktorunuza danışın.